latarnie umarłych ikona

Pomiędzy ziemią a niebem

Niektórzy z nas lubią czasami wyskoczyć na weekend do innego miasta w Polsce. A to pozwiedzać, a to odwiedzić znajomych, a to na imprezę. Takim miejscem jest Kraków. Była stolica kraju z pięknymi, właściwie wcale nienaruszonymi przez II Wojnę Światową zabytkami. Jednak są pewne miejsca w Krakowie, które mogą przyprawić o zawał, szczególnie w nocy…

Za dnia raczej nie zwracamy na nie uwagi. Stoją w różnych miejscach, mniej lub bardziej zabytkowych. Przykuwają wzrok wysokością, ale niewiele osób się nimi interesuje w myśl zasady „Kolejna kapliczka”. Otóż Kraków jest usiany latarniami umarłych. Są to murowane budowle z kamienia lub cegły i były wznoszone od XII w. w Europie. Latarnie umarłych stawiano na cmentarzach, przy szpitalach, przytułkach, czyli wszędzie tam, gdzie obecna była śmierć. Ostrzegały przechodniów przed niebezpieczeństwem zakażenia, a na cmentarzach rozświetlały mrok, w którym mogły kryć się pokutujące dusze i demony. Charakterystyczne było dla nich to, że miały cztery otwory z których wydobywało się światło. Większość latarń w tym momencie ma zamurowane okienka.

Gdzie znajdują się latarnie umarłych w Krakowie? Najstarsza zachowana, gotycka stoi przy kościele Św. Mikołaja. Trafiła tam w 1871, od XIV wieku ostrzegała przed przekroczeniem progów szpitala św. Walentego dla trędowatych, który do 1818 znajdował się na Kleparzu przy dzisiejszym placu Słowiańskim. U wylotu ulicy św. Sebastiana na tyłach hotelu Royal stoi kolejna latarnia, która na obecne miejsce trafiła na początku XIX wieku. Pochodzi z połowy XVII wieku i prawdopodobnie stała przy nieistniejącym już dziś kościele św. Sebastiana. Obok niego znajdował się niegdyś kolejny ze szpitali dla chorych wenerycznie. Kapliczka Boga Ojca przed starym Cmentarzem Podgórskim (ulica Wielicka) to także latarnia umarłych. Pierwotnie stała w okolicach skrzyżowania ulicy Wielickiej i Robotniczej. Podczas wyburzania przez Niemców części cmentarza pod linię kolejową zmieniony został układ komunikacyjny. Kapliczka po wojnie trafiła na obecne miejsce.

Kraków-latarnia_umarlych_kosc_sw_Mikolaja

Latarnia przy kościele Św. Mikołaja.

Kapliczka przy ul. Kopernika.

Kapliczka_w_Parku_Krakowskim

Kapliczka przy Parku Krakowskim.

Takich latarni umarłych w Krakowie jest więcej. Trzeba pamiętać że część z nich nie zachowała się do naszych czasów. Mimo że większość twierdzi, iż nie wierzy w duchy to na pewno będą czuli dyskomfort przechodząc obok latarń umarłych w Krakowie.

fot. matthew01.pinger.pl, pl.wikipedia.org