25lat_czerwony

25 lat samorządu terytorialnego, najbardziej udana reforma III RP

W 2015 roku przypada 25-lecie powołania do życia  samorządu terytorialnego w Polsce, ustawa z 8 marca 1990 roku o samorządzie terytorialnym dokonała rewolucji w sposobie zarządzania zadaniami publicznymi, w sposobie sprawowania władzy lokalnej, tej najbliżej obywatela.

Pierwsze demokratyczne wybory  z 27 maja 1990 roku do rad gmin to początek faktycznej decentralizacji państwa i władzy, to stworzenia wspólnot lokalnych. To była najważniejsza ustrojowa i polityczna reforma w wolnej Polsce, a jednocześnie ta najbardziej udana. Naszym zasadniczym celem jest przybliżenia osiągnięć tej zasadniczej reformy naszego państwa, przypomnienie historii i ludzi wprowadzający naszą samorządność, przypomnienie tych, którzy tworzyli samorząd terytorialny także tu w Legionowie, wreszcie pokazać kolejne etapy budowania władztwa lokalnego i kolejnych kroków tej tak ważnej  konstrukcji ustrojowej Polski. Wymienić można trzy zasadnicze okresy tego 25 lecia.

Pierwszy okres, nazwałbym go „romantycznym” , to pierwsza osiem lat samorządności w Polsce, od 1990 roku, czyli wdrażanie reform samorządowych, budowanie nowego, powoływanie struktur krajowych gmin samorządowych jak Związek Miast Polskich czy Krajowy Sejmik Samorządu Terytorialnego. Te organizacje odegrały kluczową rolę w sposobie wdrażania samorządu w Polsce, wpływały na ustawodawstwo, opiniowały a nawet wnioskowały konkretne rozwiązania ustrojowe, stanowiły bardzo silne lobby pożądanych zmian ustrojowych. To te ogólnopolskie organizacje samorządowe domagały się zmian i naciskały na „dokończenie” reformy samorządowej naszego państwa czyli powołania kolejnych jego szczebli, powiatów i województw samorządowych. Ten okres budowania nowego ustroju naszego państwa wkracza w drugi okres wraz z wprowadzeniem kolejnych szczebli samorządu, powiatów i województw.

Drugi okres to lata po 1998 r roku, to jest po reformie administracyjnej  powołującej powiaty i nowe 16 województw, nadając im jednoznacznie samorządowy charakter. To było to dokończenie budowy nowej Polski samorządowej i ostateczne przesądzenie o modelu ustrojowym Polski. To także okres wdrażania tego nowego modelu administracyjnego kraju, budowanie mechanizmów funkcjonowania powiatów, a zwłaszcza województw. Krajowy Sejmik Samorządu Terytorialnego będący reprezentacją dotychczasowych 49 województw, zmienia się w Związek Województw RP. Organizacje i związki samorządowe stają się ustawowym reprezentantem gmin, powiatów i województw w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu, delegują swoich obserwatorów do struktur Europejskich, jak Komitet Regionów w Brukseli. Przygotowują się do wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, wykonują pionierską pracę na salonach Europy i dbają o interesy wspólnot samorządowych w kraju. To lata utrwalania i doskonalenia lokalnego władztwa obywateli. Te lata ostatecznie przesądziły o kształcie ustroju Polski i pozwoliły na utrwalenie samorządności .

Trzeci okres zaczyna się z chwilą wstąpienia  Polski do Unii Europejskiej, to jest od 2004 roku. To już zupełnie inna epoka, wymagająca nowych kwalifikacji, wizjonerstwa zupełnie innego, niż to z początku lat dziewięćdziesiątych. Od tego momentu mniej istotne są problemy ustrojowe, ustawodawstwo budujące strukturę samorządności, a zaczyna się liczyć umiejętność „budowania” , planowania wielkich projektów, inwestycji, to okres dla ludzi, którzy będą potrafili dobrze wydawać wielkie środki z Unii Europejskiej. Widać to gołym okiem gdzie potrafiono z tej szansy umiejętnie skorzystać, ostatnie dziesięć lat to okres wielkiego budowania i modernizacji, to wielki przyspieszenie. To także praca polskich delegatów w Komitecie Regionów Unii Europejskiej, już jako pełnoprawnych jego członków, a nie jedynie obserwatorów jak to miało miejsce do 2004 roku. Od ponad dziesięciu lat jesteśmy częścią struktur europejskich, także w samorządowym i regionalnym aspekcie. To co było marzeniem mojego pokolenia, snem o wolności,stało się faktem.

Ostanie 25 lat samorządności, dla wielu, zwłaszcza tych z młodego pokolenia, tego, które wyrosło już w wolnej Polsce, to już historia. Nie zawsze doceniona i poznawana  na  zajęciach lekcyjnych. Naszym zadaniem jest przypomnienie tej fascynującej historii, promocja ludzi i zdarzeń , kolejnych okresów budowy samorządności w Polsce i znaczenia społeczno-politycznego tych dokonań. Warto  tę historię przypominać, to największy sukces naszego 25-cio lecia. Chcemy przeprowadzić szereg audycji, rozmów,  wywiadów, dyskusji na antenie radia oraz na łamach portalu i prasy. Działania te adresowane są do wszystkich mieszkańców poprzez audycje radiowe, materiały prasowe i na portalu, do młodzieży szkolnej poprzez spotkania, dyskusje oraz do  lokalnych liderów, samorządowców w celu przeprowadzenia dyskusji o doskonaleniu samorządności i rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Celem naszych działań jest podnoszenie wiedzy i świadomości społecznej w sprawie funkcjonowania samorządności, historii i procesów tworzenia społeczeństwa obywatelskiego.

Celem najważniejszym jest podnoszenie wiedzy historycznej, poznawanie procesów tworzenia państwa obywatelskiego, funkcjonowania wspólnot lokalnych i poznanie lokalnych liderów samorządności w perspektywie 25-cio lecia. Wreszcie uczczenie  25-cio lecia demokracji lokalnej, naszego wspólnego sukcesu.

Piotr Fogler

Audycja: „25 Lat Samorządności” – Odcinek 1 (Posłuchaj):




Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.