Olej Silnikowy – co i jak

olej1Jeden z podstawowych płynów eksploatacyjnych stosowanych w samochodach, olej silnikowy, to najkrócej i najdokładniej rzecz biorąc czynnik smarujący w silnikach spalinowych. Dla wielu kierowców przygoda z nim rozpoczyna się w momencie zapalenia się kontrolki oleju na desce rozdzielczej, a zwykle jest to sytuacja w której silnik naszego pojazdu jest zagrożony poważną awarią! Dlatego warto regularnie sprawdzać czy poziom oleju jest poprawny, a co bardziej przezorni z pewnością mają w bagażniku niedużą jego ilość na „dolewkę”. Olej silnikowy jest stosunkowo łatwo dostępny, można go dostać w każdym warsztacie, sklepie motoryzacyjnym, stacji benzynowej – bogatą ofertę posiadają nawet hipermarkety. Problemem może być wybór konkretnego oleju którego potrzebujemy. Skąd tyle rodzajów, typów?

Podstawowymi składnikami olei silnikowych są frakcje destylacji ropy naftowej wrzące w temperaturze 350-500 °C lub ich syntetyczne odpowiedniki. By polepszyć ich właściwości, producenci dodają do nich szereg przeróżnych dodatków: przeciwkorozyjnych, przeciwutleniających, powiększających smarność, obniżających temperaturę krzepnięcia, i wiele innych. W zależności od tego co jest podstawową bazą oleju, dzielimy je na mineralne, syntetyczne i pół-syntetyczne – olej jest zaliczany do półsyntetyków wtedy gdy spełni normy zawartości konkretnych baz obowiązujące w danym państwie. Starajmy się nie mieszać olejów różnego typu.
Kolejną ważną cechą olejów jest lepkość – istotna właściwość każdego środka smarnego. Stanowi ona miarę gęstości cieczy i zdolności przepływu. Lepkość oleju musi odpowiadać temperaturze, w której będzie on pracował. Jeśli jest on zbyt gęsty, kiedy silnik jest zimny, nie jest on odpowiednio rozprowadzany w jego wnętrzu. A jeśli po nagrzaniu staje się zbyt rozrzedzony, nie zapewnia on odpowiedniej ochrony dla elementów silnika. Rozwiązaniem jest tu złoty środek, optymalizacja gęstości oleju pomaga maksymalizować sprawność energetyczną i ograniczać zużycie mechaniczne części.

olej1olej1olej1olej1

Na podstawie lepkości, oleje są klasyfikowane. Na każdym opakowaniu oleju możemy znaleźć oznaczenia według SAE (Society of Automotive Engineers). Klasyfikacja SAE dzieli oleje na podstawie parametrów użytkowych. Wyróżniamy tu 11 klas lepkości: 6 klas zimowych oznaczonych liczbą i literą W: 0W, 5W, 10W, 15W, 20W, 25W oraz 5 klas letnich: 20, 30, 40, 50, 60. Klasy zimowe ustalone są według następujących czynników: maksymalna lepkość, jaką osiągnąć może olej w danej ujemnej temperaturze; graniczna temperatura pompowalności; minimalna lepkość w temperaturze 100 °C. Klasy letnie natomiast według: minimalna lepkość w temperaturze 100 °C; maksymalna lepkość w temperaturze 100 °C; minimalna lepkość w temperaturze 150 °C i ustalonym obciążeniu ścinającym.
Najczęściej spotykane w Polsce, całoroczne oleje, muszą spełniać kryteria dotyczące części letniej i zimowej. Uwaga, pomimo utartych przekonań że np. 5W40 na pewno jest syntetyczny, a 20W50 jest mineralny jest błędem, symbole liczbowe nie mają żadnego związku z rodzajem oleju. Faktycznie, oleje danego typu zwykle występują w pewnych przedziałach lepkości, jednak wynika to z warunków rynkowych – właśnie na takie oleje jest zapotrzebowanie. Sama lepkość nie mówi nic o jakości oleju oraz na bazie czego powstał.

Pamiętajmy że główną zasadą przy wyborze oleju powinno być zastosowanie się do zaleceń producenta silnika. W dzisiejszych czasach jednostki napędowe są mechanizmami wykonywanymi przy użyciu niezwykle precyzyjnych technologii i ich konstrukcja pod względem parametrów ściśle odpowiada przeznaczeniu. Z tego powodu współczesny olej silnikowy stanowi element konstrukcyjny silnika i dlatego musi być spójny ze wszystkimi jego elementami zarówno pod względem wytrzymałości mechanicznej, chemicznej jak również termicznej.

Opublikowano